جمعه , آذر ۳ ۱۳۹۶

گاوزبان

نام علمی : Borago officinalis

Gavzaban

گاوزبان گیاهی است علفی یک ساله که میتوان گفت یکی از عجایب دامان طبیعت است که سلسه کوهای البرز که قله عظیمی چون دماوند دارد ، باید گفت که در دامنه های این کوه گونه هائی از گیاهان داروئی میروید که در جائی دیگر اثری از این نوع گیاهان نیست . نام این گیاه گاوزبان است و ارتفاع ساقه های آن به بیست و پنج تا شصت سانتی متر می رسد ، رنگ ساقه های آن سبز سیر اندکی مایل به بنفش است و دارای خارهای کوچک است .

برگهای گیاه هم خار دارد محکم و پهن می باشد این گیاه در بهار به صورت خودرو و وحشی می روید و گلهائی به رنگ آبی پررنگ و به شکل خوشه بر سر ساقه می رویند ریشه گیاه عمودی و دارای رنگ سفید می باشد این گیاه در تمام طول تابستان گل می دهد و برای چیدن این گل برگها باید دقت نمود ، که غنچه نیمه شکفته باشد زیرا خواص اصلی خود را بعد از خشک شدن حفظ می کند فصل چیدن گلها در تیرماه و مرداد می باشد بعد از چیدن آن باید در جایی خشک بدون رطوبت و کم نور پهن نمود تا خوب خشک شود  این نوع گاوزبان تا به کنون در جائی غیر از موطن اصلی خود کشف نشده و این خود یکی از اسرار طبیعت است ، گاوزبانی که در شمال غربی ایران و در بعضی نقاط دیگر کشور کشت می گردد خواص اصلی گاوزبان را ندارد ، بلکه نام آن درکتاب (تحفه حکیم مومن)”مر ماخوزاء”است که گل آن کوچکتر از گیاهی است که در دامنه دماوند می روید .

“مر” نام قبیله ای از ساکنان شمال آفریقاست که بزر چند گونه گیاهی را که یکی از آنها گیاه گاوزبان امروزی است که در ایران معروف شده و چون شباهت زیادی به گاوزبان وحشی ایران دارد .

چگونه و از کجا وارد ایران شد ؟

در اینجا به عرض می رسانیم مرماخوزا را از شمال آفریقا به اسپانیا و توسط جنگجویان صلیبی در جنگ با مسلمانان  به تمام اروپا  و ایران  برده شد و در شمال ایران و تبریز کشت گردید زیرا آب و هوای این مناطق مناسب کشت بود محصول خوبی بدست آمد بعد آن را گاوزبان نامیدند و دیگر گاوزبان وحشی دامنه البرز فراموش گردید اگر هم جمع آوری شود یا به صورت قاچاق به کشورهای طالب صادر می شود . امروزه کمتر کسی از این نوع گاوزبان اطلاع دارد میتوان گفت عطاران قدیمی هم بدرستی آن را نمی شناسند بلکه اطلاعی از مکان و برداشت آن ندارند .

چرا این گیاه را گاوزبان می گویند ؟

چون زیر و روی برگ گاوزبان شباهت زیادی به زبان گاو دارد آن را گاوزبان نام گزاری کرده اند در این باره سندی در دست نسیت که صحت این ادعا را ثابت کند .

خواص درمانی  و روش مصرف

 گاوزبان طبیعت گرم و خشک دارد

قسمت مورد استفاده : ‌سرشاخه های گلدار

از قدیم گل گاوزبان را با لیموی عمانی درآمیخته و با هم به صورت دم کرده و یا جوشانده مصرف می کرده اند. با توجه به اینکه لیمو عمانی دارای تأثیر آرام بخش است، به نظر می آید مخلوط این دو دارای اثر کامل تر شده و شاید سبب تقویت اثر به روی هم گردند. جدا از آن، خاصیت اسیدی لیمو سبب خوش رنگ شدن گل گاوزبان می شود. البته دم کرده یا جوشانده مخلوط این گیاه عمدتاً همراه با نبات می باشد که آمیزه ای خوش رنگ و خوش طعم ایجاد می کند.

سرشار از ویتامین ث : برگهای تازه گل گاو زبان دارای مقدر زیادی ویتامین ث می باشد و در بعضی از کشورها آنرا داخل سالاد می ریزند .

پاک کننده اخلاط سوداوی : نوشیدن دم کرده گیاه باعث لینت مزاج شده و باعث دفع  اخلاط سوداوی از معده می شود مقداری گاوزبان را با ۲ لیوان آب جوش دم کرده تفریحی میل کنید

تقویت معده ، روشن کننده پوست ، ضد سرطان  : دم کرده آن بعد از هر غذا یک فنجان باعث هضم بهتر غذا می شود رنگ و رخسار شما را روشن کرده و باعث جلوگیری از سرطان می گردد زیرا به مقدار کافی منیزیم در گاوزبان وحشی وجود دارد .

بالابرنده فشارخون :دم کرده  حرارت غریزی بدن را بالا می برد،مقدار سوخت و ساز مواد را در درون سلولهای بدن زیاد کرده و کالری بیشتری تولید می نماید مقداری گاوزبان را به اضافه نبات مانند چای دم کرده میل شود خون رسانی به مغز را زیادتر می کند.

اسهال : دم کرده گاوزبان اسهال های رطوبتی را بند می آورد

زکام ، برونشیت ، یرقان ، کهیر و سرخک : هر روز ده گرم از آن را با ۲ لیوان آب دم کنید و آب صاف کرده در طول روز به مرور بنوشید زکام ، برونشیت ، یرقان ، کهیر و سرخک را درمان می کند.

خفقان : گاوزبان را با لیموعمانی مانند چای دم کنید و بنوشید. خفقان سردی مزاج را درمان میکند.

تقویت قلب و اعصاب : به مدت ۴۰روز هر روز یک قاشق مرابخوری  را با یک مثقال سنبل الطیب دم کنید و آب آن را با نبات شیرین کرده و بنوشید . مقوی قلب است و امراض قلبی همچنین ضعف قلب را درمان می کند.

تورم کلیه :  یک مثقال از آن را با یک مثقال مریم نخودی دم کرده ، صاف کنید و سه روز صبح ناشتا بنوشید ،ورم کلیه را درمان می کند.

وسواس :  هر روز عرق آن را هر وعده یک استکان بنوشید .بتدریج حالت وسواس را بر طرف می سازد.

کاهش استرس : میل کردن دم کرده گاوزبان مانند چای باعث کاهش استرس می شود

نکات مهم :

از جوشاندن طولانی مدت گل گاوزبان بپرهیزید زیرا موجب کم رنگ شدن و از دست دادن خواص درمانی محلول می گردد.

از مصرف مداوم گاوزبان بپرهیزید زیرا باعث افزایش فشارخون می شود

درباره ی حکيم تهراني

متولد کرمان محقق طب سنتي با بيش از نيم قرن تجربه در رابطه با تهیه و ارائه انواع ‌گياهان دارويي داراي پيشينه ابا اجدادي بيش از 8 نسل در زمينه گياهان دارويي نويسنده مقالات گوناگون گياهي در روزنامه هاي معتبر محلي در استان کرمان . تلفن : 32238380-034

همچنین ببینید

جوانه شبدر

گیاه معجزه گر در درمان کم خونی و پلاکت پایین

Miracle herb in the treatment of anemia and low platelet سلام این بار قصد معرفی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*